طراحی سرویس بهداشتی

ضوابط طراحی پلان ها برای معلولین

در طراحی پلان ها ی معماری برای معلولین اصولی باید در نظر گرفت تا بتوانند از فضاها به راحتی استفاده کنند.این اصول عبارتند از:

ورودیها

1. ورودي اصلی باید براي استفاده معلولان نیز در نظر گرفته شود، و به سواره رو یا پارکینگ ساختمان دسترسی مناسب داشته باشد.

2. ورودي ساختمان حتی الامکان هم سطح پیاده رو باشد.

3. پیاده رو منتهی به ورودي معلولان باید با علایم حسی مشخص شود.

4. حداقل عمل فضاي جلو ورودي 140 سانتیمتر است .

5. وجود سایه بان به عرض حداقل 140 سانتیمتر بر روي فضاي جلو ورودي الزامی است .

6. حداقل عرض بازشوها در ورودي ساختمان 160 سانتیمتر باشد.

 راهرو

1. حداقل عرض راهرو 140 سانتیمتر است .

2. کف راهروها باید غیرلغزنده باشد و از نصف کفپوشها با پرز بلند نیز خودداري شود.

3. در صورت وجود اختلاف سطح در کف راهرو باید ارتباط با سطح شیبدار به صورت مناسبی تأمین گردد.

 بازشوها (درو پنجره )

1. حداقل عرض مفید هرلنگه در براي عبور صندلی چرخدار 82 سانتیمتر باشد.

2. در مورد درهایی که به خارج باز می شوند تأمین دید کافی الزامی است .

3. حداکثر ارتفاع دید از کف تمام شده 100 سانتیمتر باشد.

4. درها باید داراي پاخور به ارتفاع 20 سانتیمتر باشند.

5. در صورت استفاده از درهاي چرخان ، گردشی ، کشویی ، پیش بینی یک در معمولی به عرض مفید حداقل80 سانتیمتر در جوار آنها براي استفاده معلولان الزامی است .

6. کلیه درها باید به سهولت باز و بسته شوند.

7. دستگیره درها باید از نوع اهرمی بوده و فاصله داخلی بین آنها و سطح در 35تا 7سانتیمتر باشد.

8. حداقل فاصله بین دو در متوالی چنانچه هر دو در به یک جهت باز شوند 200 سانتیمتر،چنانچه هر دو به سمت خارج باز شوند 120 سانتیمتر و چنانچه هر دو به داخل باز شوند 280 سانتیمتر باشد .

9. درها باید حتی المقدور بدون آستانه باشند. در صورت اجبار حداکثر ارتفاع آستانه 2سانتیمتر باشد.

10. به منظور تسهیل در حرکت ، پیش بینی 150 سانتیمتر سطح هموار در هر سوي در و 30 سانتیمتر درطرفین آن الزامی است .

11. ارتفاع دستگیره از کف حداکثر 120 سانتیمتر باشد.

12. کلیه درها و پنجره هایی که تا کف داراي شیشه هستند در م قابل ضربه صندلی چرخدارمحافظ و ازشیشه مقاوم ساخته شوند

 پله

1. وجود علائم حسی در کف ؛ قبل از ورود به قفسه پله براي هشدار به نابینایان الزامی است .

2. عرض کف پله 30 سانتیمتر و حداکثر ارتفاع آن 17 سانتیمتر و حداکثر ارتفاع آن 17 سانتیمتر باشد.

3. حداقل عرض پله 120 سانتیمتر باشد.

4. نصب دست انداز در طرفین پله الزامی است .

5. ارتفاع دست انداز از کف پله براي کودکان 60 سانتیمتر و براي بزرگسالان 85 سانتیمترباشد.

6. حداکثر قطرمیله دست انداز اعم از گردیاصاف 3و 5 سانتیمتروحداقل فاصله آن ازدیوارها 4 سانتیمتر باشد.

7. لبه پله کاملاً غیرلغزنده بوده و به وسیله اختلاف رنگ قابل تشخیص باشد.

8. نصب هرگونه لبه پله غیرهمسطح و گرد کردن لبه پله ممنوع است .

9.در کناره هاي عرضی پله ؛ تعبیه لبه مخصوص براي جلوگیري از لغزش عصا الزامی است .

10. پاخور پله باید بسته باشد و پیشامدگی لبه پله از پاخور نباید بیش از 3 سانتیمتر باشد.

11. حداکثر مقدار پله بین دو پا گرد باید 12 پله باشد.

12. حداقل عمق پاگرد پله 120 سانتیمتر و در پله هاي دو جهته همعرض پله باشد.

سطح شیبدار

1. حداقل عرض سطح شیبدار 120 سانتیمتر باشد.

2. براي سطوح شیبدار تا 3 متر طول حداکثر شیب 8 درصد با عرض 120 سانتیمتر باشد.

3. در سطوح شیبدار بیش از سه متر طول (تا حد مجاز 9 متر) در ازاي هر متر افزایش طول 5 سانتیمتر به عرض مفید آن اضافه و 5 درصد از شیب آن کاسته شود.

4. پیش بینی یک پاگرد به عمل حداقل 120 سانتیمتر و در هر 9 متر طول الزامی است . درسطوح شیبدار دوجهته عرض پاگرد برابر عرض سطح شیبدار خواهد بود.

5. کف سطح شیبدار باید غیرلغزنده باشد.

6. سطوح شیبدار و ورودي ساختمان باید مسقف باشد.

7. نصب میله دستگرد در طرفین سطح شیبدار الزامی است .

8. ارتفاع میله دستگرد از کف سطح شیبدار براي شخص نشسته 75 سانتیمتر براي شخص ایستاده  85سانتیمتر و براي کودکان 60 سانتیمتر باشد.

9. حداکثر قطر میله دستگرد 5 و 3 سانتیمتر و حداقل فاصله بین آن و دیوار 4 سانتیمترباشد.

آسانسور

1. در ساختمانهاي عمومی که براي دسترسی به طبقات از آسانسور استفاده می شود وجودحداقل یک آسانسور قابل استفاده براي معلولان روي صندلی چرخدار الزامی است .

2. آسانسور باید همسطح ورودي و یا در دسترس بلامانع صندلی چرخدار قرار گیرد.

3. حداقل فضاي انتظار در جلو آسانسور در هر طبقه 150*150 سانتیمتر مربع باشد.

4. آسانسور قابل استفاده براي معلولان باید مشخصات زیر را داشته باشد:

-عرض مفید 80 سانتیمتر؛

-مجهز به دو درکشویی با چشم الکترونیکی ؛

-ابعاد مفید اتاقک آسانسور 110* 140 سانتیمتر

5. نصف دستگیر ههاي کمکی در دیواره هاي آسانسور در ارتفاع 85 سانتیمتر از کف اتاقک الزامی است .

6. در محلهاي پرتردد معلولان ارتفاع دکمه هاي کنترل کننده آسانسور حداکثر 130 سانتیمتر؛ حداقل برجستگی آن 1/5 سانتیمتر و حداقل قطر آن 2 سانتیمتر و نیز براي استفاده نابینایان قابل تشخیص باشد.

7. لازم است توقف آسانسور با صوت مشخص شود.

 فضاهاي بهداشتی مختص معلولین

1. در قسمتهایی از ساختمانهاي عمومی که معلولان تردد می نمایند تعبیه سرویس بهداشتی مخصوص آنان الزامی است .

2. حداقل اندازه سرویس بهداشتی 150*170سانتیمتر مربع باشد و قابلیت گردش صندلی چرخدار در این فضا الزامی است .

3. در سرویس بهداشتی باید به بیرون باز شود و گشودن آن در مواقع اضطراري از بیرون امکانپذیر باشد.

4. نصب کاسه مستراح به ارتفاع 45 سانتیمتر از کف الزامی است .

5. نصب دستگیره هاي کمکی افقی در طرفین کاسه مستراح به ارتفاع 70 سانتیمتر از کف و 20 سانتیمترجلوتر از لبه جلویی کاسه الزامی است .

6. نصب دستگیره هاي کمکی عمودي با فاصله 30 سانتیمتر از جلو کاسه و 40 سانتیمتربالاتر از نشیمن مستراح به روي دیوار مجاوري اجباري است . دامنه نوسان میله هاي عمودي 80 تا 120 سانتیمتر باشد.

7. نصب دستگیره اضافی بر روي قسمت داخلی در به ارتفاع 80 سانتیمتر از کف و 25 سانتیمتر فاصله ازمحور لولا الزامی است .

8. دستشویی سرویسهاي بهداشتی باید به نوعی نصف شوند که بدون جابه جایی فردمعلول از روي مستراح توسط وي قابل استفاده باشد.

9. ارتفاع مناسب دستشویی از کف معلولان 75 تا 80 سانتیمتر باشد.

توسط وي قابل استفاده باشد.

10. حداقل عمق بدون مانع در زیر دستشویی 45 سانتیمتر باشد.

11. شیرهاي دستشویی باید به صورت اهرمی و به راحتی باز و بسته شوند.

12. ارتفاع لبه پایینی آینه دستشویی معلولان از کف حداکثر 90 سانتیمتر باشد.

13. حداکثر ارتفاع آویز حوله و جاي صابون از کف 80 سانتیمتر

در بهترین حالت باید در هر سمت فضای مركزی سرویس بهداشتی حدود 38 سانتی‌متر فضای خالی وجود داشته باشد كه در مجموع توالت باید در فضایی با عرض 76 سانتی‌متر نصب شود. هم‌چنین جلوی سرویس بهداشتی شما باید حداقل 61 سانتی‌متر با دیوار یا شی مقابل‌اش فاصله داشته باشد. این اندازه‌ها براساس كدها و دستورالعمل‌های ساختمانی عنوان شده‌اند.

 طراحی سرویس بهداشتی جزیی از طراحی دکوراسیون محسوب میشود که تاثیر زیادی در دکوراسیون داخلی دارد ،می توانید نمونه پروژه های کار شده گروه طراحی دکوراسیون داخلی اصفهان را در این وب سایت مشاهده کنید .

هم‌چنین به یاد داشته باشید كه سرویس بهداشتی ها دارای كاسه‌هایی گرد یا دراز با ابعاد استانداردی هستند. كاسه‌های دراز حدود 7 سانتی‌متر به عمق كلی توالت اضافه می‌كنند، در نتیجه یك توالت با كاسه گرد حدود 69 سانتی‌متر و با كاسه دراز 76 سانتی‌متر (69+7) عمق دارد.